وبلاگ
آموزش بکاپ گیری از PLC زیمنس ؛ TIA Portal و STEP 7
بکاپ گیری از PLC زیمنس یکی از مهمترین کارهایی است که قبل از تعمیر، تغییر برنامه، تعویض CPU یا اعمال تغییرات روی یک خط تولید باید انجام شود. داشتن نسخه پشتیبان مناسب باعث میشود اگر برنامه PLC به هر دلیلی تغییر کرد، بخشی از اطلاعات از بین رفت یا CPU نیاز به تعویض داشت، امکان بازگرداندن سیستم به وضعیت قبلی وجود داشته باشد.
اما یک نکته مهم وجود دارد: در نرم افزارهای زیمنس، اصطلاح «بکاپ» میتواند به چند عملیات متفاوت اشاره کند. برای مثال، گرفتن برنامه PLC و تبدیل آن به یک پروژه قابل ویرایش با ساخت یک Restore Point کامل از وضعیت CPU یکسان نیست.
به همین دلیل قبل از شروع آموزش باید تفاوت Upload، Backup و Download را بدانید.
تفاوت Backup، Upload و Download در PLC زیمنس
یکی از اشتباهات رایج هنگام کار با PLC این است که Upload و Download با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
Upload یعنی انتقال اطلاعات از PLC به کامپیوتر یا PG.
Download دقیقاً جهت عکس دارد و اطلاعات پروژه را از کامپیوتر به PLC منتقل میکند.
بنابراین اگر قصد دارید برنامهای را که اکنون روی PLC قرار دارد ذخیره کنید، باید از گزینههای مربوط به Upload یا Backup استفاده کنید، نه Download.
در TIA Portal نیز دو روش مهم برای تهیه نسخه پشتیبان وجود دارد
Upload Device as New Station چیست؟
اگر پروژه اصلی PLC را در اختیار ندارید و میخواهید اطلاعات موجود در CPU را به TIA Portal منتقل کنید، گزینه Upload device as new station بسیار کاربردی است.
این قابلیت میتواند پیکربندی سخت افزاری و نرم افزار موجود در CPU را وارد پروژه کند. زیمنس نیز برای PLCهایی مانند S7-1200 این روش را به عنوان یکی از روشهای دریافت Hardware Configuration و Software از PLC معرفی میکند.
این گزینه معمولاً زمانی بهترین انتخاب است که:
- فایل اصلی پروژه را ندارید.
- پروژه موجود روی کامپیوتر قدیمی است.
- نمیدانید آخرین تغییرات PLC در کدام فایل ذخیره شده است.
- میخواهید برنامه موجود در PLC را بررسی یا ویرایش کنید.
- برای تعمیرات و سرویس دستگاه نیاز به نسخهای از برنامه فعلی دارید.
Backup from Online Device چیست؟
گزینه Backup from online device برای ساخت یک نسخه بازیابی از وضعیت فعلی CPU استفاده میشود.
این بکاپ در بخش Online backups مربوط به CPU ذخیره میشود و هدف اصلی آن این است که بتوانید در صورت نیاز وضعیت قبلی PLC را Restore کنید.
در PLCهای S7-1200 و S7-1500، Backup میتواند اطلاعات لازم برای بازیابی وضعیت CPU، از جمله بخشهایی از Memory Card و دادههای Retentive را نیز ذخیره کند.
نکته مهم این است که چنین بکاپی مانند یک پروژه معمولی برای ویرایش برنامه ساخته نشده است. اگر هدفتان مشاهده و ویرایش Logic برنامه باشد، Upload معمولاً انتخاب مناسبتری است.
قبل از بکاپ گیری از PLC زیمنس چه چیزهایی نیاز داریم؟
قبل از شروع عملیات بهتر است چند مورد را بررسی کنید تا هنگام اتصال به PLC با خطا مواجه نشوید.
برای PLCهای جدید مانند S7-1200 و S7-1500 معمولاً به موارد زیر نیاز دارید:
- کامپیوتر یا PG
- نرم افزار TIA Portal متناسب با PLC
- اتصال Ethernet یا PROFINET
- دسترسی شبکه به PLC
- IP Address صحیح PLC یا امکان شناسایی آن از طریق Accessible Devices
- سطح دسترسی لازم به CPU
- رمز PLC در صورت فعال بودن Protection
در PLCهای قدیمیتر مانند S7-300 و S7-400 ممکن است بسته به مدل CPU از Ethernet، MPI یا PROFIBUS و مبدل مناسب استفاده شود.
قبل از اتصال، بهتر است IP کامپیوتر را نیز بررسی کنید. اگر ارتباط مستقیم Ethernet دارید، کامپیوتر و PLC باید در محدوده شبکه مناسبی قرار گرفته باشند.
مثلاً اگر PLC دارای آدرس زیر باشد:
192.168.1.10
میتوانید برای کامپیوتر آدرسی مانند:
192.168.1.20
با Subnet Mask مناسب در نظر بگیرید؛ البته به شرطی که این IP قبلاً توسط تجهیز دیگری استفاده نشده باشد.
آموزش بکاپ گیری از PLC زیمنس با TIA Portal
برای PLCهای S7-1200 و S7-1500 معمولاً دو سناریوی اصلی برای تهیه بکاپ وجود دارد:
مرحله اول؛ اتصال PLC به کامپیوتر
PLC را از طریق کابل شبکه به کامپیوتر یا شبکه صنعتی متصل کنید.
سپس TIA Portal را اجرا کنید.
اگر پروژه اصلی را ندارید، یک پروژه جدید ایجاد کنید. در این مرحله نیازی نیست از همان ابتدا PLC را به پروژه اضافه کنید.
مرحله دوم؛ شناسایی PLC
در TIA Portal وارد بخش مربوط به Online access شوید و کارت شبکهای را انتخاب کنید که PLC از طریق آن به سیستم متصل شده است.
سپس تجهیزات قابل دسترس شبکه را جستجو کنید.
اگر ارتباط شبکه به درستی برقرار باشد، CPU باید در لیست Accessible Devices نمایش داده شود.
در این مرحله حتماً اطلاعاتی مانند موارد زیر را بررسی کنید:
- مدل CPU
- IP Address
- MAC Address
- نام تجهیز
- Interface مورد استفاده
اگر چند PLC روی شبکه وجود دارد، قبل از Upload مطمئن شوید CPU صحیح را انتخاب کردهاید.
مرحله سوم؛ انتخاب Upload Device as New Station
پس از شناسایی PLC، از منوی Online گزینه:
Upload device as new station (hardware and software)
را انتخاب کنید.
نرم افزار ارتباط با PLC را بررسی کرده و اطلاعات قابل دریافت از CPU را نمایش میدهد.
پس از انتخاب PLC صحیح، عملیات Upload را آغاز کنید.
TIA Portal اطلاعات سخت افزاری و Program Blocks موجود در CPU را دریافت کرده و یک Station جدید در پروژه ایجاد میکند. زیمنس نیز این قابلیت را برای دریافت همزمان Hardware Configuration و Software از CPU مستند کرده است.
مرحله چهارم؛ بررسی برنامه دریافت شده
بعد از پایان Upload، تنها به نمایش پیام موفقیت اکتفا نکنید.
وارد بخش PLC شوید و موارد مهم را بررسی کنید:
- Program Blocks
- OBها
- FBها
- FCها
- Data Blockها
- Device Configuration
- Network Configuration
- Technology Objects در صورت وجود
- تنظیمات CPU
وجود بلاکها و Device Configuration نشان میدهد بخش اصلی Upload انجام شده است.
مرحله پنجم؛ ذخیره پروژه
پس از اطمینان از صحیح بودن Upload، پروژه را ذخیره کنید.
بهتر است نام فایل فقط شامل عبارتهایی مانند Backup1 نباشد. یک ساختار منظم مانند نمونه زیر بسیار بهتر است:
Machine01_PLC_Backup_2026-08-31
اگر چند PLC در کارخانه وجود دارد، میتوانید نام خط، دستگاه، CPU و تاریخ بکاپ را نیز در نام فایل قرار دهید.
به این ترتیب چند ماه بعد نیز مشخص است هر فایل مربوط به کدام تجهیز است.
گرفتن بکاپ کامل با Backup from Online Device
اگر پروژه PLC را دارید و قرار است تغییر مهمی روی دستگاه انجام دهید، استفاده از Backup from online device میتواند بسیار مفید باشد.
ابتدا پروژه صحیح را باز کنید و با CPU ارتباط Online برقرار کنید.
سپس CPU موردنظر را در Project Tree انتخاب کرده و از منوی Online گزینه:
Backup from online device
را اجرا کنید.
پس از انجام عملیات، نسخه پشتیبان در مسیر مربوط به CPU و پوشه:
Online backups
قرار میگیرد.
TIA Portal معمولاً نام CPU به همراه تاریخ و زمان بکاپ را برای تشخیص نسخه ایجاد میکند. بکاپ ذخیرهشده برای Restore طراحی شده و محتوای آن مانند یک پروژه معمولی قابل ویرایش نیست.
یک هشدار مهم قبل از Full Backup
قبل از اجرای Backup from online device روی PLC یک خط تولید فعال، وضعیت CPU و پیامهای TIA Portal را با دقت بررسی کنید.
در برخی عملیات Backup، خصوصاً برای بکاپ کامل Device Configuration در S7-1200 و S7-1500، CPU باید وارد حالت STOP شود. مستندات زیمنس نیز برای این نوع Backup به STOP شدن CPU اشاره میکنند.
بنابراین هیچوقت بدون بررسی شرایط خط تولید و پیام Upload Preview یا Backup Preview، عملیات را تأیید نکنید.
STOP شدن PLC میتواند باعث توقف ماشین یا بخشی از فرآیند صنعتی شود.
Upload بهتر است یا Backup from Online Device؟
این انتخاب کاملاً به هدف شما بستگی دارد.
اگر میخواهید برنامه موجود در PLC را روی کامپیوتر داشته باشید و بعداً Logic، Hardware Configuration و بخشهای پروژه را بررسی کنید، Upload Device as New Station انتخاب منطقیتری است.
اگر پروژه اصلی را دارید و فقط میخواهید قبل از اعمال تغییرات یک نقطه بازیابی مطمئن ایجاد کنید، Backup from Online Device کاربرد بیشتری دارد.
در پروژههای حساس، استفاده از هر دو روش میتواند مفید باشد:
ابتدا پروژه فعلی PLC را Upload و ذخیره کنید و سپس در صورت امکان و با رعایت شرایط عملیاتی دستگاه، یک Online Backup نیز ایجاد کنید.
آموزش بکاپ گیری از PLC S7-300 و S7-400
در بسیاری از کارخانهها هنوز تعداد زیادی PLC زیمنس سری S7-300 و S7-400 در حال کار هستند. این تجهیزات ممکن است با TIA Portal یا نسخههای کلاسیک STEP 7 مدیریت شوند.
اگر سیستم با SIMATIC Manager / STEP 7 Classic برنامهریزی شده باشد، برای دریافت کل Station معمولاً از گزینه:
PLC → Upload Station to PG
استفاده میشود.
ابتدا PG/PC Interface را متناسب با نوع ارتباط PLC تنظیم کنید.
بسته به CPU ممکن است ارتباط از طریق:
- Ethernet
- MPI
- PROFIBUS
انجام شود.
سپس یک پروژه جدید ایجاد کرده و گزینه Upload Station to PG را اجرا کنید.
CPU موردنظر را انتخاب کنید و اطلاعات ارتباطی را بررسی کنید. پس از تأیید، STEP 7 اطلاعات قابل دریافت Station و Program Blocks را به پروژه منتقل میکند. این روش سالها برای دریافت برنامه از S7-300 و S7-400 استفاده شده است.
آیا با Upload تمام اطلاعات پروژه اصلی برمیگردد؟
خیر؛ و این نکته در پروژههای تعمیراتی بسیار مهم است.
PLC لزوماً تمام اطلاعات مهندسی پروژه اولیه را با همان ساختاری که برنامه نویس روی کامپیوتر داشته ذخیره نمیکند.
خصوصاً در PLCهای قدیمی مانند S7-300 و S7-400، اگر فایل اصلی پروژه در دسترس نباشد ممکن است بعد از Upload مواردی مانند:
- Commentها
- Symbolها
- توضیحات برنامه نویس
- مستندات
- بعضی اطلاعات مهندسی پروژه
کامل در اختیار شما قرار نگیرد.
در نتیجه پروژه Upload شده میتواند برای عیبیابی یا بازیابی برنامه بسیار ارزشمند باشد، اما همیشه جای فایل اصلی Engineering Project را نمیگیرد.
این موضوع یکی از دلایلی است که نگهداری آرشیو منظم پروژههای PLC در واحد برق و اتوماسیون اهمیت زیادی دارد.
چگونه بکاپ PLC را Restore کنیم؟
Restore یعنی برگرداندن نسخه پشتیبان به PLC.
در TIA Portal اگر قبلاً از Backup from online device استفاده کرده باشید، بکاپها در بخش Online backups مربوط به CPU قابل مشاهده هستند.
برای Restore باید بکاپ موردنظر را انتخاب کرده و عملیات Download to device را اجرا کنید.
قبل از تأیید نهایی:
طبق مستندات زیمنس، هنگام Restore کردن بکاپ روی S7-1200 یا S7-1500، CPU وارد STOP میشود؛ بنابراین این عملیات باید در شرایط کنترلشده انجام شود.
هیچگاه بکاپی با محتوای نامشخص را روی PLC یک دستگاه فعال Restore نکنید.
خطاهای رایج هنگام بکاپ گیری از PLC زیمنس
PLC در TIA Portal پیدا نمیشود
اگر PLC در Accessible Devices نمایش داده نمیشود، ابتدا موارد زیر را بررسی کنید:
- کابل شبکه
- کارت شبکه انتخاب شده در TIA Portal
- IP کامپیوتر
- Subnet
- Firewall
- اتصال مستقیم یا Switch
- روشن بودن PLC
اگر چند کارت شبکه مانند Wi-Fi، Ethernet و VPN روی کامپیوتر فعال هستند، انتخاب Interface اشتباه یکی از دلایل رایج پیدا نشدن PLC است.
خطای نسخه TIA Portal
ممکن است پروژه یا CPU با نسخه یا Device Version متفاوتی از TIA Portal پیکربندی شده باشد.
در چنین شرایطی باید سازگاری موارد زیر بررسی شود:
- نسخه TIA Portal
- Firmware CPU
- Hardware Support Package
- Device Version
بهتر است قبل از هرگونه تغییر Firmware یا Download روی PLC، ابتدا وضعیت موجود دستگاه را دقیق بررسی کنید.
درخواست Password هنگام Upload
PLCهای زیمنس میتوانند دارای Access Protection باشند.
اگر دسترسی Read یا Write محدود شده باشد، TIA Portal ممکن است هنگام Upload، Backup یا Restore رمز عبور درخواست کند.
بدون سطح دسترسی لازم نمیتوان محدودیت امنیتی PLC را از طریق یک Upload معمولی دور زد.
پروژه Online و Offline با هم متفاوت هستند
اگر پروژهای روی کامپیوتر دارید ولی مطمئن نیستید دقیقاً همان نسخه روی PLC اجرا میشود، قبل از Download کردن تغییرات بهتر است Online/Offline Compare انجام دهید.
هدف این است که مشخص شود آیا بین نسخه ذخیره شده روی کامپیوتر و برنامه در حال اجرای CPU اختلاف وجود دارد یا خیر.
در چنین شرایطی گرفتن بکاپ قبل از هر تغییر اهمیت بیشتری پیدا میکند.
Backup ساخته شده ولی نمیتوانم برنامه را ویرایش کنم
این موضوع الزاماً خطا نیست.
Backup ایجادشده با Backup from online device اساساً برای Restore طراحی شده است و مانند Project Blocks معمولی قابل ویرایش نیست.
اگر برنامه قابل مشاهده و ویرایش میخواهید، باید از روشهایی مانند Upload Device as New Station یا Upload مناسب پروژه استفاده کنید.
بهترین روش برای نگهداری بکاپ PLC در کارخانه
تنها گرفتن یک فایل بکاپ کافی نیست. مهمتر از آن، مدیریت صحیح نسخههای پشتیبان است.
برای هر PLC بهتر است حداقل اطلاعات زیر همراه فایل ذخیره شود:
- نام دستگاه
- نام خط تولید
- مدل PLC
- IP Address
- نسخه Firmware
- نسخه TIA Portal یا STEP 7
- تاریخ بکاپ
- دلیل گرفتن بکاپ
- نام فرد انجامدهنده تغییر
- توضیح تغییرات انجامشده بعد از بکاپ
همچنین بهتر است بکاپ فقط روی لپ تاپ واحد تعمیرات نگهداری نشود.
حداقل یک نسخه دیگر روی فضای ذخیرهسازی امن شرکت، سرور یا سیستم مدیریت فایل نگهداری کنید.
برای پروژههای حساس نیز بهتر است همیشه یک نسخه مربوط به آخرین وضعیت تأییدشده و سالم دستگاه وجود داشته باشد.
چه زمانی باید از PLC زیمنس بکاپ بگیریم؟
بکاپ گیری را نباید فقط به زمانی موکول کرد که PLC دچار مشکل شده است. در شرایط زیر بهتر است قبل یا بعد از انجام عملیات، نسخه پشتیبان مطمئن تهیه کنید.
سوالات متداول درباره بکاپ گیری از PLC زیمنس
آیا بدون پروژه اصلی میتوان بکاپ گرفت؟
بله، با Upload Device as New Station میتوان اطلاعات قابل دسترس PLC را دریافت کرد.
آیا PLC باید STOP شود؟
بسته به نوع Backup متفاوت است؛ بعضی عملیات ممکن است CPU را به STOP ببرند.
تفاوت Upload و Backup چیست؟
Upload برای دریافت برنامه PLC و Backup برای ساخت نسخه قابل Restore استفاده میشود.
اگر PLC رمز داشته باشد چه؟
برای بکاپ گیری باید سطح دسترسی و رمز لازم را داشته باشید.
جمع بندی
برای جلوگیری از از دست رفتن برنامه، قبل از هر تغییر مهم از PLC بکاپ بگیرید. برای دریافت برنامه از Upload Device as New Station و برای ساخت نسخه بازیابی از Backup from Online Device استفاده کنید و فایل بکاپ را با تاریخ و نام مشخص ذخیره کنید.